ACHTERGROND & FILOSOFIE

Waarom ik doe wat ik doe

Al op heel jonge leeftijd ontdekte ik de kracht van spel - wanneer je stopt met doen alsof en gewoon bent wie je bent. Later begreep ik dat dit niet alleen op het podium gebeurt, maar vooral tussen mensen. Daarom werd ik coach.

Wat er onder de oppervlakte speelt

We ontwikkelen allemaal manieren om onszelf te beschermen. Misschien werk je harder dan goed voor je is, omdat je hoopt op erkenning. Of je houdt alles onder controle, omdat loslaten eng voelt. Of je doet extra je best om alles perfect te doen, uit angst om afgewezen te worden.

Deze strategieën ontstonden ooit om een leegte te vullen - plekken in ons waar bepaalde kwaliteiten zoals vertrouwen, speelsheid of zachtheid niet welkom waren. Misschien was het niet veilig om kwetsbaar te zijn. Of werd je kracht als te veel ervaren. Of was er geen ruimte voor je creativiteit.

Zo ontstonden 'gaten' - plekken waar je natuurlijke kwaliteiten zich terugtrokken. En om die leegte niet te voelen, ontwikkelden we compensaties. Die hebben je geholpen om te overleven, maar nu houden ze je misschien gevangen.

Het goede nieuws: onder al die beschermingslagen ligt nog steeds wat je zoekt. Je natuurlijke warmte, je speelsheid, je kracht, je creativiteit - ze zijn er nog. In mijn coaching maken we ruimte zodat deze kwaliteiten weer kunnen stromen.

De kunst van niet-weten

"Ben ik niet kwetsbaar als ik mijn controle loslaat?"

Ja, je wordt kwetsbaar. En tegelijk is die kwetsbaarheid je kracht. Want juist als we stoppen met alles te willen oplossen, ontstaat er ruimte voor iets nieuws.

Ik noem dit 'niet-weten' - samen stilstaan bij wat er is, zonder meteen in actie te schieten. Het is een soort tussenruimte waar je even niet je oude zelf bent, maar het nieuwe nog niet helemaal vorm heeft. In die open, vertraagde ruimte word je als 'jezelf' beschikbaar voor je eigen proces.

Hier zit de paradox: verandering ontstaat niet door te willen veranderen, maar juist door te accepteren wat er is. Door te stoppen met vechten tegen wat je voelt. Door ruimte te maken voor wat zich aandient.

Het voelt misschien onwennig, maar juist daar gebeurt het. Oude patronen worden zacht. Je eigen wijsheid komt weer boven. Het lichaam liegt niet - het toont wat we met woorden vaak verbergen. Wat vastliep, gaat weer bewegen. En precies daar, in die kwetsbare opening, begint transformatie.

Mijn reis

Mijn weg naar dit werk was niet rechtlijnig. Theater leerde me zichtbaar te worden, kwetsbaar te zijn, in te voelen in een karakter. En dat het lichaam zoveel meer weet dan we denken - het is ons kompas naar waarheid. Als hedendaagse clown ontdekte ik dat 'niet-weten' geen zwakte is maar een kracht - het opent deuren die anders gesloten blijven. Ik leerde hoe waardevol het is om schaamte en falen toe te laten, juist omdat ze ons menselijk maken.

Fooling werd mijn manier van werken: speelse ernst, heilig spel. De wijsheid van de dwaas die buiten de orde kan staan en daardoor ziet wat anderen missen. Het is kwetsbaar én krachtig, oprecht én speels tegelijk.

Voice Dialogue liet me ervaren dat we niet één stem zijn maar een heel orkest - met delen die beschermen en kritisch zijn, delen die dromen, delen die teder of bang zijn, of delen die stevig in hun kracht staan. En dat ze allemaal gehoord willen worden. Met jou als regisseur.

Door systemisch werk en karakteropstellingen ontdekte ik hoe verhalen in ons lichaam landen. Hoe we verbonden zijn met onze families, onze geschiedenis, met de wereld om ons heen. Verhalen zijn universeel - ze laten ons voelen wat we delen. En ieders lot te respecteren.

Als student aan de Ridhwanschool (Diamond Approach, Almaas) vond ik woorden voor wat ik al aanvoelde: dat onder al onze overlevingsstrategieën onze oorspronkelijke kwaliteiten liggen. Wanneer we de ruimte open laten, kunnen die kwaliteiten weer terugkeren en de gaten vullen die ooit ontstonden. Het maakte mijn nieuwsgierigheid naar zelfonderzoek groter.

Fotografie en beeldend werk scherpten mijn blik voor wat zich tussen de regels afspeelt, voor wat niet gezegd wordt maar wel aanwezig is en voor schoonheid.

Meditatie leerde me de waarde van stilte. Niet de leegte van niets, maar de volheid van aanwezig zijn. In die stilte ontdekte ik dat er onder al het denken en doen een ruimte is waar alles al goed is. Waar we niet hoeven te presteren of te veranderen, maar gewoon mogen zijn. Meditatie brengt ons terug naar deze zijnsgrond.

De belangrijkste les? Echte beweging ontstaat van binnenuit. Niet door harder te werken of meer te weten. Het ontstaat wanneer we vertragen, luisteren en ruimte maken voor onze onderstromen.

In dit werk ben ik geen neutrale buitenstaander. Ik breng mezelf mee - mijn eigen zoektocht, mijn eigen niet-weten. Het mooiste is dat dit geen eenzame reis is. We onderzoeken samen, waarbij jouw proces ook mij raakt. 

Boek een sessie

Terug naar Over Hans Jeths